Jako że przez państwo przetaczają się kolejne protesty ludzi bojących się, ze odłączą im Internet jak ostatnio w Iranie, warto mimo wszystko trochę popracować nad stanem wiedzy na temat ACTA. Ten dokument w żaden sposób nie wpłynie na wolność słowa, ani na dostępność Internetu (bronione przez polską Konstytucję, prawo europejskie, a ja zaproponowałem jeszcze zastrzeżenie do umowy jako dodatkową polisę), ale zawiera w sobie pełno smaczków.

Zmorą studentów prawa są definicje ustawowe. Nikomu się tego nie chce uczyć, a to właśnie tam zawarte są często kluczowe informacje, bo te, które określają przedmiotowy i podmiotowy umowy. Pomijając już prawniczą nowomowę, przejdźmy do rzeczy.

Zerkamy do ACTA, porozumienie chroniące “posiadaczy praw”. Wiecie kto nim jest?

posiadacz praw obejmuje federacje i stowarzyszenia posiadające zdolność prawną do
dochodzenia praw do własności intelektualnej;

Ok. Ładnie i pięknie, ale gdzie jest TWÓRCA? Co to oznacza? Mianowicie, że jak napiszę sobie piosenkę czy stworzę wzór przemysłowy etc, to ACTA nie nadaje mi ŻADNYCH uprawnień, o ile nie będę członkiem stowarzyszenia lub federacji np. podobnej do ZAIKS. Jeżeli prawodawstwo kraju będącego stroną nie zakłada możliwości dochodzenia praw przez właściciela, będę w stanie to zrobić tylko i wyłącznie przez federacje i stowarzyszenia. W praktyce nie ma to aż takiej doniosłości, bo z reguły prawodawstwo krajowe nadaje twórcy takie prawo, ale dlaczego ACTA tego nie gwarantuje?!

Mówiąc wprost – ACTA mówi w ten sposób “kwestię twórców regulujcie sobie jak chcecie, ale już stowarzyszenia twórców mają mieć szeroki dostęp do narzędzi chroniących ich prawa autorskie”.

Kto więc na tym zyskuje najbardziej? Wspomniane w tekście federacje i stowarzyszenia, będące posiadaczami praw autorskich i pokrewnych o charakterze majątkowym. To pod nich była pisana ta umowa i dla nich jest najkorzystniejsza. Siłą rzeczy – najbardziej zyskują na tym wysoko rozwinięte państwa, których obywatele są właścicielami praw autorskich i pokrewnych (Stany Zjednoczone, Japonia, Niemcy) Tracą na tym najbardziej biedniejsze państwa spoza UE, którym ta umowa będzie w przyszłości narzucana i będą musiały zmienić swój system ochrony prawa własności intelektualnej. Polska specjalnie na tej umowie nie zyskuje, specjalnie też na niej nie traci.